Në zemër të Tiranës, ndodhet Kalaja e Tiranës në rrugën Toptani, për të cilën thuhet se është ndërtuar në shekullin e XVIII nga Ahmet pashe Bargjini, por në fakt fillimet kjo Kala i ka shumë më herët. Nga kërkimet e bëra nga arkeologu Sulejman Dashi në 2001, (Historia e Tiranës, Kristo Frasheri fq 34) thuhet se në këtë kala ka gjurmë më të hershme. Në anën veriore të murit gjatësor në rrugën Abdi Toptani u zbulua nëntokë një kullë me planimetri katrore dhe trashësi muresh 2.90 m. Në murin perëndimor gjithashtu u gjetën nëntokë gjurmët e një hyrjeje që tregon për të njëjtën fazë ndërtimi. Gjithë struktura murore e kullës ishte varrosur në kalldreme nga Bargjini gjatë ndërtimit të kalasë së tij. Muret poshtë kalldrëmit shkonin më thellë se 2 m nga niveli i kalldremit.

Muratura me gurë të gdhendur afërsisht në forma drejtkëndore, të vendosur me tendencë në rreshta horizontale në faqet e brendshme, zhytja e gurëve në forma të çfarëdoshme në ilaçin e bollshëm gëlqeror tregon një teknikë ndërtimi të antikitetit të vonë. Por gërmimet e mëtejshme në truallin e kullës të cilat do ta thonin fjalën e fundit nëse në zemrën e qytetit ka patur apo jo një kala antike u ndërprenë përkohësisht nga Bashkia e Tiranës për arsye urbanistike.
Megjithatë Kalaja e Tiranës, me një planimetri drejtëkëndëshe rreth 160×200 m me brinjën paralel me shtratin e Lanës ndoshta dhe e qarkuar me një kanal ujor, duket se është një prej fortifikimeve fushore të shek të IV-VI të erës tonë, si pjesë e sistemit fortifikues të ndërtuara nga perandori Justinian në Epirin e Ri.

Por këto kala nuk i rezistuan dyndjeve barbare, dhe zbulimi i kullës mbrojtëse të kalasë thellë në tokë tregon se ajo është braktisur nga banorët ndoshta në fund të shek VI. Nëse do të gërmohej, do të vërtetonte pikëpamjen e përmendur të Medievistit kroat Milan Sufflaj i cili ka pohuar në 1924 se emri Tyrkanos i njërës prej kalave të ndërtuara në shek VI sipas Prokopit të Cezarese në Epirin e Ri, duket kërkuar në lartësinë jugore të fushës së gjerë në mes të të cilës ndodhet sot qyteti i Tiranës.
Pra Emri Tyrkanos mund të jetë fare mirë kjo kala e Tiranës, ashtu siç e ka emrin, pavarësisht se arkelogët përfshi dhe Kristo Frashërin thonë se ajo Tyrkanos mund të jetë Kalaja e Tujanit. (fq 35 Kristo Frashëri, Historia e Tiranës).

Sot Kalaja e Tiranës është rrimarrë nga ish pronarët e familjes Toptani dhe është kthyer në një zonë turistike me dyqane, restorante dhe produkte artizanale..

Pjese e projektit Tirana Heritage Routes, nga DMO ALBANIA
Projekti eshte pjese e programit BOOST Balkans, zbatuar nga Alda Balkans, financuar nga AFD France
Disclaimer: Pikëpamjet, opinionet dhe përmbajtja e shprehur në këtë publikim janë ato të autorit/autorëve dhe nuk pasqyrojnë domosdoshmërisht qëndrimin zyrtar të Shoqatës Evropiane për Demokraci Lokale-ALDA dhe Agence Française de Développement (AFD). ALDA dhe AFD nuk janë përgjegjëse për asnjë përdorim që mund t’i bëhet informacionit të përmbajtur në të.