Shpella e Pëllumbasit, ose Shpella e Zezë, është rreth një orë ecje jashtë fshatit Pëllumbas, i cili ndodhet 27 km në juglindje të Tiranës. Vetë shpella është afërsisht 360 metra e thellë dhe brenda saj ka stalagmite dhe stalaktite mbresëlënëse, si dhe lakuriqë nate që fluturojnë përreth shpellës.

Brendësia e shpellës është plotësisht e errët, me një hyrje të vetme. 40,000 vjet më parë, shpella ishte shtëpia e arinjve të lashtë të shpellave. Më vonë u përdor si vendbanim për njerëzit e lashtë gjatë periudhës së Paleolitit të Mesëm.

Gjatë Luftërave Botërore, shpella u mbajt sekret dhe u përdor si vendstrehim për fshatarët. Vitet e fundit, shpella është bërë një destinacion i preferuar për udhëtime ditore si për vizitorët e huaj ashtu edhe për ata shqiptarë.

Vendndodhja dhe Gjeologjia

Shpella e Pëllumbasit, e njohur edhe si Shpella e Zezë (Shpella e Zezë ose Shpella e Pëllumbasit), është një formacion karstik i vendosur brenda Grykës së Skoranës në shpatet e Malit të Dajtit, afërsisht 500 m mbi nivelin e detit në Qarkun e Tiranës.  Pavarësisht se fshati ndodhet rreth 20–27 km në juglindje të qendrës së Tiranës, ecja deri në shpellë zgjat afërsisht 45 minuta deri në një orë. Shtegu është shenjuar mirë, dhe është i vizitueshëm për cdo moshë. Rekomandohet shumë kujdes në stinën e vjeshtës dhe dimrit, pasi nga shirat mund të rrëshqisni. Shtegu është i ngushtë ndaj merrni këpucë të rehatshme. Hyrja në shpellë nuk rekomandohet pa një shoqërues ose pa ndricues me vete.

Dimensionet Fizike

Gjatësia: Përafërsisht 360 m (1,180 ft); shpella e ekspozitës që vizitorët kanë akses është kjo gjatësi, megjithëse eksplorimet përtej saj mund të shtrihen më tej në sistem.

Gjerësia dhe Lartësia: Varion nga 10-15 m e gjerë dhe 15-45 m e lartë.

JETESA NE SHPELLE

Arinjtë e shpellave: Fosilet e Ursus spelaeus – ariu i shpellave i zhdukur – janë zbuluar në një dhomë kryesore të quajtur “Dhoma e Arinjve”. Këta arinj banonin në shpellë gjatë Pleistocenit, afërsisht midis 400,000 dhe 10,000 vjet më parë.

Banimi njerëzor: Dëshmi të aktivitetit njerëzor datojnë që nga Paleoliti i Mesëm – janë gjetur vegla guri, vatra dhe mbetje, duke treguar se njerëzit e hershëm e përdorën shpellën ndoshta rreth 40,000 vjet më parë.

SHPELLA SOT

Ecje: Vizitorët zakonisht udhëtojnë me makinë nga Tirana (rreth 45 minuta), pastaj ecin 2 km për të arritur në hyrjen e shpellës – një shteg piktoresk që përshkon peizazhe dramatike të grykave mbi lumin Erzen.

Brenda Shpellës: Pasi të hyni brenda, është plotësisht errësirë ​​përtej hyrjes. Do të hasni stalaktite, stalagmite dhe lakuriqë nate – një përvojë dramatike dhe gjithëpërfshirëse që zakonisht zgjat rreth 15-20 minuta.

Rrethina: Ecja ofron pamje të shkëmbinjve të harlisur dhe kanionit të Erzenit, i cili është gjithashtu i njohur në verë për pishinat dhe ujëvarat e tij natyrore freskuese.

Mikpritja Vendase: Pas ecjes, vizitorët mund të shijojnë vakte tradicionale shqiptare freskuese ose mëngjes në shtëpitë e mysafirëve ose restorantet lokale në fshatin Pëllumbas – disa madje marrin me qira fenerë ose pajisje të tjera ecjeje.

This article is produced in the framework of the project #TiranaHeritageRoutes by DMO ALBANIA, a subgrant of the Boost Balkans program, implemented by ALDA Balkans, financed by AFD France.

Disclaimer: Pikëpamjet, opinionet dhe përmbajtja e shprehur në këtë publikim janë ato të autorit/autorëve dhe nuk pasqyrojnë domosdoshmërisht qëndrimin zyrtar të Shoqatës Evropiane për Demokraci Lokale-ALDA dhe Agence Française de Développement (AFD). ALDA dhe AFD nuk janë përgjegjëse për asnjë përdorim që mund t’i bëhet informacionit të përmbajtur në të.

www.dmoalbania.al www.visit-tirana.com